Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur aktgjykim lirues ndaj kryetarit të Skenderajt, Sami Lushtaku, dhe shtatë të bashkëakuzuarve të tij, duke përfunduar se Prokuroria nuk provoi se ata kishin kryer krim të organizuar, kishin penguar dëshminë ose kishin frikësuar dëshmitarë gjatë procedurës penale.

Aktgjykimi u shpall të martën nga kryetari i trupit gjykues, Leon Përlaska, së bashku me gjyqtarët Kushtrim Shyti dhe Rrahman Beqiri.

“Të akuzuarit lirohen nga të gjitha pikat e aktakuzës, pasi nuk është vërtetuar se kanë kryer veprat penale që iu viheshin në barrë”, tha Përlaska gjatë shpalljes së aktgjykimit, sipas raportimit të “Betimit për Drejtësi”2.

---

Krahas Lushtakut, nga akuzat u liruan Ismet Haxha, Rrustem Rrukolli, Fatmir Mjaku, Rexhep Xhota, Skender Tahiri, Sheremet Jashari dhe Bajram Dibrani.

Shpenzimet e procedurës penale do të mbulohen nga mjetet buxhetore të gjykatës.

Pretendimet e rënda që nuk e bindën gjykatën

Aktgjykimi lirues erdhi vetëm katër ditë pasi prokurorja speciale Florije Salihu Shamolli, në fjalën përfundimtare të 24 korrikut, kërkoi që të tetë të akuzuarit të shpalleshin fajtorë.

Prokurorja paraqiti një verzion të rëndë të mënyrës se si, sipas saj, ishte ndërhyrë te dëshmitari Nazmi Maloku në procesin “Drenica 1”.

Ajo tha se të akuzuarit e kishin kontaktuar dëshmitarin duke i premtuar shuma të ndryshme parash, një banesë në Fushë Kosovë, trajtimin shëndetësor të bashkëshortes së tij jashtë vendit, truprojë, pagë mujore prej 500 eurosh dhe mbulimin e shpenzimeve të tij.

“Sami Lushtaku dhe të tjerët e prenë në besë, ia përdorën sëmundjen e gruas”, ishte mënyra me të cilën u përmblodh argumenti i Prokurorisë gjatë seancës.

---

Sipas prokurores, pasi e kishte pranuar një pjesë të këtyre përfitimeve dhe ishte vendosur në banesën e siguruar në Fushë Kosovë, dëshmitari e kishte ndryshuar tërësisht deklaratën e tij, duke i mohuar ato që më parë ua kishte thënë hetuesve.

Prokurorja pretendoi se të akuzuarit (Sami Lushtaku dhe të tjerët) e kishin marrë përsipër edhe trajtimin e bashkëshortes së dëshmitarit në Beograd, i kishin siguruar dokumente shëndetësore, ia kishin paguar hotelin dhe, pas kthimit, ia kishin dhënë 10 mijë euro nga 20 mijë sa pretendohej se i ishin premtuar.

Sipas argumentit të saj, dëshmitari e kishte paraqitur rastin pasi premtimet nuk ishin përmbushur plotësisht dhe pasi mes palëve kishin nisur konfliktet.

Prokuroria tha gjithashtu se përgjimet e fshehta tregonin kontakte të vazhdueshme me dëshmitarin, udhëzime rreth asaj se çfarë duhej të thoshte dhe raportime pas seancave gjyqësore3.

Këto ishin pretendime të Prokurorisë dhe jo fakte të vendosura nga gjykata.

Më 28 korrik, trupi gjykues arriti në përfundimin se provat e paraqitura nuk mjaftonin për ta vërtetuar përgjegjësinë penale të të akuzuarve.

Aktgjykimi lirues nuk nënkupton domosdoshmërisht se çdo epizod i përshkruar gjatë gjykimit u shpall i pavërtetë. Ai nënkupton se Prokuroria nuk arriti ta provonte, sipas standardit të kërkuar për dënim penal, se secili prej të akuzuarve kishte kryer veprat konkrete që i viheshin në barrë.

Dëshmitari dhe kundërthëniet

Një nga problemet qendrore të çështjes ishte besueshmëria e Nazmi Malokut.

Në shkurt të vitit 2025, ai deklaroi se persona të afërt me Lushtakun i kishin ofruar para për ta ndryshuar dëshminë në favor të tij. Maloku ngriti njëkohësisht pretendime edhe ndaj EULEX-it, duke thënë se zyrtarët e misionit ia kishin ndryshuar një deklaratë dhe i kishin ofruar para për të dëshmuar kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së.

Në një seancë të mëvonshme, më 26 mars 2025, dëshmitari dha përgjigje të cilat u përshkruan si kundërthënëse. Ai fillimisht foli për kërcënime, por më pas tha se nuk ishte kërcënuar nga të pandehurit.

Mbrojtja e përdori ndryshimin e verzioneve si argument se dëshmia e tij nuk mund të shërbente si bazë e sigurt për një aktgjykim dënues.

Avokati i Lushtakut, Artan Çerkini, tha në fjalën përfundimtare se Prokuroria po i kërkonte gjykatës t’i besonte një dëshmitari që e kishte ndryshuar disa herë verzionin e tij.

Avokati i Rrukollit, Arianit Koci, argumentoi se Prokuroria nuk kishte përcaktuar se cilat veprime konkrete i atribuoheshin klientit të tij dhe me cilat prova mbështeteshin ato.

Sami Lushtaku, Rrustem Rrukolli, Fatmir Mjaku dhe Skender Tahiri e shfrytëzuan të drejtën e tyre për t’u mbrojtur në heshtje. Heshtja nuk përbënte pranim të fajësisë dhe barra për provimin e akuzave mbeti gjatë gjithë procesit mbi Prokurorinë.

Një aktakuzë e vitit 2016

Rasti e kishte fillesën te aktakuza e ngritur nga prokurori i EULEX-it, Romulo Matues, më 17 nëntor 2016.

Në aktakuzë pretendohej se persona të lidhur me Lushtakun dhe të akuzuar të tjerë kishin ndërtuar plane për t’i bindur dëshmitarët e rastit “Drenica” që t’i ndryshonin deklaratat e tyre përmes parave, banesave dhe përfitimeve të tjera4.

Pjesa që lidhej me ndërhyrjen e pretenduar te dëshmitarët u nda nga pjesa tjetër e çështjes në vitin 2020. Pasuan shtyrje të shumta, ndërprerje të gjykimit, ndryshim të trupit gjykues dhe paqartësi rreth statusit të dëshmitarëve të mbrojtur.

Procesi arriti te aktgjykimi pothuajse dhjetë vjet pas ngritjes së aktakuzës.

Kjo kohëzgjatje ngre pyetje të veçanta për funksionimin e sistemit të drejtësisë. Një procedurë që zgjat gati një dekadë mund ta dobësojë kujtesën e dëshmitarëve, ta vështirësojë vlerësimin e provave dhe t’i mbajë të akuzuarit për vite nën peshën e një çështjeje të pazgjidhur.

Por rezultati juridik i shpallur më 28 korrik është i qartë: në këtë shkallë të procesit, Sami Lushtaku dhe shtatë të bashkëakuzuarit e tij janë liruar nga të gjitha pikat e aktakuzës.

Vendimi mund të ankimohet

Aktgjykimi i Gjykatës Themelore është vendim i shkallës së parë.

Prokuroria ka të drejtë ta ankimojë pasi ta pranojë kopjen e shkruar të aktgjykimit dhe arsyetimin e plotë të trupit gjykues. Pikërisht arsyetimi me shkrim pritet të tregojë se cilat prova u konsideruan të pabesueshme, të pamjaftueshme ose të papërshtatshme për ta mbështetur një dënim.

Nëse paraqitet ankesë, Gjykata e Apelit mund ta vërtetojë aktgjykimin, ta ndryshojë atë ose ta kthejë çështjen në rigjykim.

Deri atëherë, vendimi i 28 korrikut shënon një humbje të rëndësishme për tezën e Prokurorisë. Pas një aktakuze të vitit 2016, viteve të hetimit, përgjimeve, dëshmive dhe pretendimeve për ndërhyrje te dëshmitarët, gjykata përfundoi se përgjegjësia penale e tetë të akuzuarve nuk ishte provuar.

Çfarë nuk mbyll aktgjykimi lirues

Sami Lushtaku u lirua nga akuzat, por çfarë vërtetoi gjykata dhe çfarë nuk shqyrtoi fare? Përtej aktgjykimit mbeten dokumente për paratë e luftës, dëshmi për presion, sanksione amerikane dhe kontakte që ngrenë pyetje serioze.

Lirimi mbylli një dosje penale, jo të gjithë historinë publike që e shoqëron atë edhe sot.

Aktgjykimi i 28 korrikut e mbyll këtë çështje në shkallën e parë me një përfundim juridik të qartë. Prokuroria nuk arriti ta provonte se Sami Lushtaku dhe shtatë të bashkëakuzuarit kryen veprat penale të përfshira në aktakuzë. Për këtë arsye, ata u liruan nga të gjitha akuzat dhe vazhdojnë të konsiderohen të pafajshëm, përveçse nëse një vendim i mëvonshëm gjyqësor e përcakton ndryshe.

Por aktgjykimi lirues duhet lexuar sipas kufijve të vet juridikë. Gjykata vendosi për tri akuza konkrete, pjesëmarrje në grup të organizuar kriminal, pengim të dëshmisë ose procedurës zyrtare dhe frikësim gjatë procedurës penale. Ajo nuk e zhvilloi një gjykim për gjithë veprimtarinë publike, politike dhe financiare të Lushtakut gjatë dhe pas luftës.

Pa u publikuar arsyetimi i plotë me shkrim, nuk mund të thuhet nëse trupi gjykues e konsideroi ndonjë epizod të përshkruar nga Prokuroria të pavërtetë, të papranueshëm si provë, të pambështetur mjaftueshëm ose të pamundur për t’iu atribuar individualisht të akuzuarve. Dispozitivi i shpallur e tregon rezultatin. Arsyetimi i shkruar duhet ta tregojë rrugën juridike që e çoi gjykatën te ai rezultat.

Në këtë pikë merr rëndësi dallimi ndërmjet një aktgjykimi penal dhe dosjes më të gjerë publike të një figure me pushtet. Dosja e Sami Lushtakut është ndërtuar ndër vite nga vendime gjyqësore, dokumente financiare, dëshmi të personave të identifikuar, regjistra ndërkombëtarë dhe hulumtime gazetareske. Ato materiale nuk e ndryshojnë aktgjykimin lirues dhe nuk mund të përdoren për ta shpallur fajtor për një akuzë nga e cila gjykata e liroi. Por as aktgjykimi i 28 korrikut nuk i shpall automatikisht të pavërteta çështjet që nuk ishin objekt i këtij gjykimi.

Për transparencë, Kronikat e Barutit dhe botohen nga . Në janar të vitit 2026, Kronikat e Barutit publikuan një hulumtim të bazuar në dokumente arkivore, vendime gjyqësore dhe intervista me persona që pretendonin njohuri të drejtpërdrejta për veprimtarinë e Lushtakut. Hulumtimi e vendosi emrin e tij në kryqëzimin ndërmjet trashëgimisë së luftës, pushtetit politik, parasë së pakontrolluar dhe pretendimeve për përdorimin e frikësimit5.

Pjesa më e hershme e kësaj dosjeje lidhet me paratë e luftës. Kronikat e Barutit ekzaminuan regjistra financiarë të vitit 1998 që përmbanin të dhëna për shpërndarjen e parave fizike drejt komunave dhe zonave operative. Një dokument përmendte Njësinë e Prekazit nën Sami Lushtakun dhe shënonte se Haki Geci kishte marrë 230 mijë marka gjermane më 23 korrik 1998 ^[5].

Një dokument tjetër, i datës 1 dhjetor 1998 dhe i lëshuar me kokëzimin e Ministrisë së Ekonomisë dhe Financave të Republikës së Kosovës, dokumentonte dorëzimin e më shumë se 200 mijë markave gjermane përmes agjencisë “Rusolia Turist” në Mynih. Sipas dokumentit, paratë ishin destinuar për Skenderajn dhe do të pranoheshin në Prishtinë ^[5].

Këto dokumente nuk provojnë se paratë janë përvetësuar ose përdorur në mënyrë të paligjshme. Kronikat e Barutit nuk arritën ta konfirmonin zbatimin përfundimtar të urdhëresave. Ato dokumentojnë qarkullimin e shumave të mëdha të parave fizike në kushte lufte, kur kontrolli institucional dhe mundësia e gjurmimit ishin të kufizuara ^[5].

Këto regjistra nuk ishin objekt i aktakuzës së rrëzuar më 28 korrik. Trupi gjykues nuk vendosi nëse paratë u përdorën ligjërisht, nëse arritën te përfituesit e caktuar ose nëse një pjesë e tyre u devijua. Aktgjykimi lirues për ndërhyrjen e pretenduar te dëshmitarët nuk është vendim gjyqësor për administrimin e fondeve të luftës.

Pas luftës, çështja e këtyre fondeve u ngrit publikisht nga persona të lidhur me strukturat e UÇK-së. Në dhjetor të vitit 2020, Nuredin Lushtaku pretendoi gjatë një interviste televizive se para të destinuara për qëllime ushtarake dhe kolektive ishin devijuar për përdorim privat. Ai përmendi blerje pronash dhe shuma që tejkalonin një milion marka gjermane6. Këto deklarata mbeten pretendime publike dhe jo përfundime të një gjykate.

Një dëshmi tjetër erdhi nga Gazmend Halilaj, avokat penalist, ish pjesëtar i UÇK-së dhe ish hetues i Policisë së Kosovës. Në një intervistë të regjistruar për Kronikat e Barutit, Halilaj pretendoi se rreth 1.4 milion marka gjermane të lidhura me luftën ishin marrë për përdorim privat nga Lushtaku. Ai tha se pasi kishte folur publikisht për këtë çështje ishte përballur me denigrim, presion, kërcënime dhe dhunë ^[5].

Halilaj e përshkroi edhe një sulm të armatosur ndaj tij në prill të vitit 2020. Ai e lidhi sulmin me deklarimet e veta për fondet e luftës dhe tha se proceset e mëvonshme gjyqësore kishin rezultuar me gjobitjen e Lushtakut për kërcënim ndaj tij ^[5].

As këto pretendime nuk u gjykuan në procesin që përfundoi më 28 korrik.

Dëshmia e një personi të identifikuar është material me interes publik dhe mund të shërbejë si pikënisje për hetim. Ajo nuk është vetvetiu provë për çdo pretendim të ngritur. Përgjegjësia penale kërkon hetim, prova të pranueshme, mundësi për kundërshtimin e tyre dhe vendim nga gjykata kompetente.

Dosja publike përfshin edhe përplasjet e Lushtakut me sistemin korrektues ^[7]. Në një proces të ndarë, Gjykata Themelore e gjobiti atë me 12 mijë euro për dy largime të paautorizuara gjatë vitit 2015 nga institucioni ku mbahej7.

Në planin ndërkombëtar, Lushtaku vazhdon të figurojë në listën e personave të përcaktuar nga Zyra Amerikane për Kontrollin e Pasurive të Huaja, OFAC, në kuadër të programit të sanksioneve për Ballkanin. Regjistri amerikan e identifikon atë si person të përcaktuar posaçërisht në listën SDN nën programin “Balkans”8.

Sanksionet amerikane nuk janë dënim penal i shqiptuar nga një gjykatë e Kosovës. Ato janë masa administrative dhe financiare të një qeverie të huaj. Prandaj nuk mund të përdoren si provë se Lushtaku kreu veprat nga të cilat u lirua më 28 korrik.

Aktgjykimi lirues dhe sanksionet ekzistojnë në dy sisteme të ndryshme juridike dhe prodhojnë pasoja të ndryshme. Njëri përcakton se një akuzë penale nuk u provua në shkallën e parë. Tjetri vazhdon të vendosë kufizime financiare sipas ligjit amerikan.

Në shtator të vitit 2025, Kronikat e Barutit dokumentuan një tjetër moment me interes publik.

Gjatë një paraqitjeje në Klan Kosova, Lushtaku tha se personat që nuk e respektonin Kushtetutën duhej të “tërhiqeshin zvarrë” nëpër rrugët e Prishtinës dhe deklaroi se do të merrte pjesë edhe vetë në atë veprim ^[5].

Kjo deklaratë nuk ishte pjesë e aktakuzës së rrëzuar. Gjykata nuk vendosi nëse ajo përbënte kërcënim, nxitje, metaforë politike ose ndonjë shkelje tjetër. Ajo mbetet, megjithatë, deklaratë publike e një figure me pushtet institucional dhe partiak, e cila mund të vlerësohet politikisht dhe etikisht nga qytetarët.

Në janar të vitit 2026, Lushtaku publikoi fotografi dhe njoftime për një vizitë që e quajti zyrtare në Libi, ku u takua me Khalifa Haftar. Kronikat e Barutit e analizuan këtë takim në kuadër të lidhjeve të dokumentuara të Haftarit me Moskën, inteligjencën ushtarake ruse dhe strukturat e dikurshme të Wagnerit9.

Takimi dhe fotografitë janë fakte publike. Vlerësimi se afrimi mund të lidhej me një strategji hibride ruse ishte përfundim analitik i Kronikave të Barutit, i mbështetur në profilin e Haftarit, lidhjet e tij me Rusinë dhe vlerësimet e ekspertëve të sigurisë të konsultuar nga redaksia në Londër dhe kontaktet e personelit të hulumtimeve në Washington. Nuk ka vendim gjyqësor ose njoftim publik nga institucionet e Kosovës që ta ketë përcaktuar Lushtakun si pjesëtar të një operacioni rus.

Edhe kjo çështje ishte krejtësisht jashtë aktakuzës së vitit 2016.

Një tjetër çështje e veçantë ndodhi më 14 maj 2026 në Skenderaj. Lëvizja Vetëvendosje dhe ish deputetja Arjeta Fejza e akuzuan Lushtakun, truprojat dhe bashkëpunëtorët e tij për sulm ndaj zëvendësministrit Hysni Mehani dhe zyrtarit Bahri Zabeli. Një fotografi e publikuar pas incidentit e shfaqte Mehanin me gjak në fytyrë10.

Fejza tha se Lushtaku e kishte goditur Mehanin me telefon, grushte dhe gotë qelqi. Lushtaku mohoi se e kishte sulmuar personalisht dhe pretendoi se qytetarët kishin reaguar pasi kishin dëgjuar etiketime kundër tij. Prokuroria Themelore në Mitrovicë njoftoi atë ditë se dy persona ishin ndaluar, ndërsa Lushtaku dhe një person tjetër nuk i ishin përgjigjur deri në atë moment ftesës për intervistim ^[10].

Edhe ky incident nuk ka lidhje juridike me aktgjykimin e 28 korrikut. Lirimi nga akuzat për ndërhyrjen e pretenduar te dëshmitarët e rastit “Drenica” nuk e mbyll dhe nuk e përcakton përgjegjësinë për ngjarjen e 14 majit. Përgjegjësia për atë incident duhet të vendoset veçmas nga organet kompetente, mbi bazën e provave të asaj dosjeje ^[10].

Të marra së bashku, këto materiale nuk përbëjnë një aktgjykim paralel ndaj Sami Lushtakut. Ato e formojnë një dosje publike në të cilën emri i tij shfaqet pranë dokumenteve për para të luftës, dëshmive dhe pretendimeve për presion, retorikës kërcënuese, sanksioneve amerikane dhe kontakteve ndërkombëtare që ngrenë pyetje për sigurinë kombëtare.

Integriteti i hulumtimit gazetaresk nuk kërkon që çdo gjetje të paraqitet si dënim penal. Përkundrazi, dallimi ndërmjet dokumentit, dëshmisë, pretendimit, analizës dhe aktgjykimit e bën raportimin më të saktë.

Regjistrat financiarë dëshmojnë se shumat janë shënuar për shpërndarje. Ata nuk provojnë vetvetiu përvetësim. Personat e intervistuar dëshmojnë për atë që thonë se e kanë parë ose përjetuar. Deklarimet e tyre nuk përbëjnë automatikisht fakte të vendosura nga gjykata. Regjistri i OFAC-ut dëshmon ekzistencën e një përcaktimi amerikan. Ai nuk është dënim penal në Kosovë. Fotografitë e dëshmojnë takimin me Haftarin. Ato nuk provojnë vetvetiu pjesëmarrje në një operacion të huaj.

Në të njëjtën mënyrë, aktgjykimi lirues dëshmon se Prokuroria nuk e provoi aktakuzën konkrete kundër tetë të pandehurve në shkallën e parë. Ai nuk është çertifikatë e përgjithshme për çdo veprim të mëparshëm ose të mëvonshëm të Lushtakut dhe nuk i shndërron në të pavërteta materialet që gjykata nuk i shqyrtoi.

Ky dallim është veçanërisht i rëndësishëm pas një procesi të profilit të lartë. Mbështetësit e Lushtakut kanë të drejtë ta paraqesin aktgjykimin si fitore juridike të mbrojtjes11. Prokuroria duhet ta pranojë se teza e saj nuk e kaloi standardin e provës në Gjykatën Themelore. Gazetaria, ndërkaq, ka detyrimin të mos e zgjerojë vendimin përtej asaj që gjykata ka vendosur.

Nëse Prokuroria ankimohet, Gjykata e Apelit do ta shqyrtojë nëse faktet janë vlerësuar drejt, nëse ligji është zbatuar saktë dhe nëse gjatë procesit ka pasur shkelje thelbësore procedurale. Deri në një vendim tjetër, aktgjykimi lirues i Gjykatës Themelore mbetet rezultati juridik i këtij procesi.

Për qytetarët, sfida është e dyfishtë. Të mos e zëvendësojnë gjykatën me bindje politike, por as të mos e kufizojnë interesin publik vetëm tek çështjet që përfundojnë me dënim penal. Gazetaria zbulon dhe dokumenton. Prokuroria heton dhe akuzon. Mbrojtja kundërshton. Gjykata vendos.

Më 28 korrik, gjykata vendosi se një aktakuzë e ngritur në vitin 2016 nuk ishte provuar. Lushtaku u lirua nga akuzat në këtë rast. Pyetjet e tjera të ngritura nga dokumentet dhe hulumtimet mbeten të ndara dhe kërkojnë përgjigjet e tyre.

Shënimet dhe burimet shtesë

Të gjitha dokumentet, vendimet gjyqësore, regjistrat publikë, raportimet mediatike dhe materialet e tjera që mbështesin këtë hulumtim janë paraqitur në shënimet fundore. Duke e vendosur kursorin mbi numrin përkatës të referencës, mund të shihni burimin e cituar. Duke klikuar mbi të, do të drejtoheni te dokumenti, artikulli ose materiali që mbështet pohimin përkatës. Lexuesit inkurajohen t'i shqyrtojnë këto burime për ta verifikuar në mënyrë të pavarur bazën faktike të raportimit tonë.

5

“Nga komandant lufte te fytyra e një politike kërcënuese”. Vudi Xhymshiti, Kronikat e Barutit, 30 janar 2026.

KRONIKAT E BARUTIT

Nga komandant lufte te fytyra e një politike kërcënuese

Nisa të merrem me dosjen publike të Sami Lushtakut jo për shkak të një pretendimi të vetëm, por sepse emri i tij më dilte vazhdimisht përpara, në dekada, në institucione, në forma të dhunshme pushtet…

Read more

6 months ago · 9 likes · Vudi Xhymshiti

Fragmenti. Hulumtimi shqyrton dokumente financiare, procese gjyqësore dhe dëshmi për pushtetin politik dhe informal të Lushtakut.

9

“Lushtaku, Haftar dhe Strategjia Hibride e PDK-së Drejt Orbitës Ruse”. Vudi Xhymshiti, Kronikat e Barutit, 28 janar 2026.

KRONIKAT E BARUTIT

Lushtaku, Haftar dhe Strategjia Hibride e PDK-së Drejt Orbitës Ruse

Postimi i Sami Lushtakut për një vizitë zyrtare në Libi, i shkruar me gjuhën e ceremonive boshe dhe të vëllazërisë artificiale, nuk është një shënim periferik në rrjetet sociale. Është një sinjal ala…

Read more

6 months ago · 5 likes · Vudi Xhymshiti

Fragmenti: Hulumtimi analizon takimin publik të Lushtakut me Khalifa Haftarin dhe lidhjet e këtij të fundit me Moskën.

10

“Sami Lushtaku dhe Republika e Dhunës”. — shkruar nga dhe , Kronikat e Barutit, 14 maj 2026.

KRONIKAT E BARUTIT

Sami Lushtaku dhe Republika e Dhunës

Kosova rrëshqiti edhe një hap më thellë në paqëndrueshmëri politike të mërkurën, pasi skena dhune shpërthyen në Skenderaj, komunë e lidhur prej kohësh me strukturat e fuqisë së elitës së dikurshme të…

Read more

2 months ago · 6 likes · Michael Sheppard and Vudi Xhymshiti

Fragmenti: Artikulli raporton akuzat për sulmin ndaj Hysni Mehanit, dëshminë e Arjeta Fejzës, veprimet e Prokurorisë dhe mohimin e Lushtakut.

11

Postimi reagues në Facebook, dhe qëndrimi i Berat Buzhalës pas vendimit, 28 Korrik, 2026.

Prokuroria kërkon dënimin e Sami Lushtakut dhe shtatë të tjerëve për ndërhyrjen e pretenduar te dëshmitarët e rastit “Drenica”. Mbrojtja kërkon lirimin nga të gjitha akuzat. Gjykata shpall aktgjykimin më 28 korrik.

Gjykata Themelore në Prishtinë pritet ta shpallë të martën, më 28 korrik, aktgjykimin ndaj kryetarit të Skenderajt, Sami Lushtaku, dhe shtatë të bashkëakuzuarve në një proces për krim të organizuar, pengim të dëshmisë dhe frikësim gjatë procedurës penale. Vendimi vjen gati dhjetë vjet pas ngritjes së aktakuzës dhe pas një gjykimi të shoqëruar me ndërprerje, ndërrim të trupit gjykues dhe mosmarrëveshje për statusin e dëshmitarëve1.

Krahas Lushtakut, të akuzuar janë Ismet Haxha, Rrustem Rrukolli, Rexhep Xhota, Fatmir Mjaku, Skender Tahiri, Bajram Dibrani dhe Sheremet Jashari. Të gjithë janë deklaruar të pafajshëm. Aktakuza nuk është provë e fajësisë dhe, deri në marrjen e një vendimi përfundimtar, secili prej tyre mbrohet nga prezumimi i pafajësisë.

Prokuroria pretendon se nga qershori i vitit 2013 deri në shtator të vitit 2015, të akuzuarit vepruan si pjesë e një grupi kriminal për të ndikuar te dy dëshmitarë të lidhur me procesin për krime lufte të njohur si “Drenica 1”. Sipas dosjes së përmbledhur në raportet e monitorimit gjyqësor, ata akuzohen për pengim të të provuarit ose procedurës zyrtare, frikësim gjatë procedurës penale dhe pjesëmarrje në një grup kriminal të organizuar2.

Kodi Penal që ishte në fuqi gjatë periudhës së pretenduar i trajton këto si vepra të ndara. Pengimi i të provuarit përfshin përdorimin e detyrimit ose ryshfetit për ta nxitur një person të japë deklaratë të rreme, të fshehë një fakt ose ta pengojë komunikimin me policinë, prokurorin apo gjykatën. Frikësimi gjatë procedurës penale përfshin forcën, kanosjen, detyrimin, premtimin e një dhurate ose të një përfitimi për ta shtyrë dikë të heshtë, të gënjejë ose të mos japë informacion të vërtetë. Pjesëmarrja në grup kriminal kërkon, ndër të tjera, dijeni për qëllimin kriminal të grupit dhe pjesëmarrje aktive në veprimtarinë e tij3.

Kjo do të thotë se nuk mjafton që Prokuroria të tregojë se të akuzuarit njiheshin, komunikonin ose kishin kontakte me dëshmitarët. Ajo duhet ta bindë gjykatën, për secilin të pandehur veçmas, se veprimet e tij përmbushën elementet e veprave penale dhe se ai veproi me dijeninë dhe qëllimin e kërkuar nga ligji.

Rasti nisi si pjesë e një aktakuze më të gjerë të ngritur nga një prokuror i EULEX-it më 17 nëntor 2016. Pjesa që lidhej me ndërhyrjen e pretenduar te dëshmitarët u nda nga çështja tjetër në shkurt të vitit 2020. EULEX-i e përshkroi më vonë këtë dosje si një rast të profilit të lartë që kishte grumbulluar vonesa të konsiderueshme4.

Pas shtyrjeve të shumta, shqyrtimi fillestar për pjesën e ndarë u mbajt më 23 dhjetor 2024. Prokuroria tha se të akuzuarit kishin përdorur para, strehim dhe oferta të tjera për të ndikuar te një dëshmitar. Të pandehurit që u deklaruan atë ditë i mohuan akuzat5.

Në shkurt të vitit 2025, dëshmitari Nazmi Maloku deklaroi në gjykatë se persona të afërt me Lushtakun i kishin ofruar para që ta ndryshonte dëshminë në favor të tij. Në të njëjtën seancë, ai bëri edhe pretendime të rënda ndaj EULEX-it, duke thënë se zyrtarë të misionit ia kishin ndryshuar një deklaratë dhe i kishin ofruar shuma të mëdha për të dëshmuar kundër pjesëtarëve të UÇK-së. Këto ishin pretendime të dëshmitarit dhe jo fakte të vendosura nga gjykata6.

Në një seancë pasuese, më 26 mars 2025, Maloku dha përgjigje që u përshkruan si kundërthënëse. Ai fillimisht foli për kërcënime, por më pas tha se nuk ishte kërcënuar nga të pandehurit. Këto mospërputhje u bënë pjesë qendrore e argumentit të mbrojtjes se dëshmia e tij nuk ishte mjaftueshëm e qëndrueshme për ta mbështetur një aktgjykim dënues7.

Procesi rifilloi në shkurt të vitit 2026, pasi ishte ndërprerë për shkak të avancimit në Gjykatën e Apelit të kryetarit të mëparshëm të trupit gjykues. Çështjen e mori gjyqtari Leon Përlaska. Në atë fazë u shfaq edhe një paqartësi procedurale rreth dy dëshmitarëve që Prokuroria i konsideronte të mbrojtur8.

Në dosje ndodhej një kërkesë e prokurorit të EULEX-it e datës 3 tetor 2016, me të cilën ishte kërkuar përfshirja e personave të caktuar në programin e mbrojtjes së dëshmitarëve. Gjykata konstatoi se kishte dëshmi se kërkesa ishte pranuar për shqyrtim, por jo vendim që tregonte nëse ajo ishte miratuar. Prokuroria u urdhërua ta sqaronte statusin e dëshmitarëve ose të paraqiste propozime konkrete për dëgjimin e tyre9.

Kjo paqartësi nuk e zgjidh vetvetiu çështjen e fajësisë. Ajo e prek mënyrën se si dëshmitë mund të paraqiten, identitetin që mund t’u zbulohet palëve dhe masat që duhet të përdorë gjykata për sigurinë e dëshmitarëve, duke e ruajtur njëkohësisht të drejtën e të pandehurve për ta kundërshtuar provën.

Më 17 korrik, Lushtaku vendosi të mos jepte mbrojtje dhe e shfrytëzoi të drejtën për të heshtur. Avokati i tij, Artan Çerkini, tha se e kishte këshilluar të vepronte kështu sepse, sipas mbrojtjes, gjatë gjykimit nuk ishte paraqitur asnjë fakt inkriminues kundër tij. Edhe Rrukolli, Mjaku dhe Tahiri zgjodhën të heshtnin10.

Heshtja nuk është pranim i akuzës dhe nuk mund të përdoret si zëvendësim për provat që duhet t’i paraqesë Prokuroria. Kodi i Procedurës Penale ia njeh të pandehurit të drejtën për të mos iu përgjigjur pyetjeve dhe për të mos e inkriminuar veten. Barra për ta provuar akuzën nuk kalon te i pandehuri vetëm pse ai ka vendosur të mos dëshmojë11.

Xhota dhe Jashari zgjodhën të flisnin. Xhota tha se kishte marrëdhënie të gjatë me njërin dëshmitar dhe se ndihma e tij financiare nuk kishte pasur qëllim ndryshimin e deklaratave. Jashari mohoi se e kishte kërcënuar ose paguar dikë dhe pretendoi se akuzat ishin montuar nga EULEX-i. Gjykata tani duhet t’i vlerësojë këto mohime përballë dëshmive, dokumenteve dhe provave të tjera të administruara.

Në të njëjtën seancë, Prokuroria kërkoi leximin e katër deklaratave të dëshmitarëve që nuk ishin paraqitur në gjykatë. Mbrojtja e kundërshtoi propozimin. Trupi gjykues e refuzoi kërkesën sepse Prokuroria nuk e kishte përcaktuar qartë cilat deklarata kërkonte të lexoheshin dhe datat e tyre. Ky ishte vendim për mënyrën e formulimit të kërkesës dhe jo një përfundim se përmbajtja e deklaratave ishte e vërtetë ose e pavërtetë12.

Më 24 korrik, prokurorja speciale Florije Salihu Shamolli kërkoi shpalljen fajtorë të të tetë të akuzuarve. Ajo tha se provat tregonin se dëshmitarit i ishte premtuar banesë në Fushë Kosovë, pagë mujore prej 500 eurosh, mbulimi i shpenzimeve dhe ndihmë për bashkëshorten e tij. Sipas Prokurorisë, dëshmitari kishte filluar të fliste për ndërhyrjen e pretenduar pasi premtimet nuk ishin përmbushur¹².

Mbrojtja e kërkoi lirimin nga akuzat. Çerkini tha se Prokuroria po i kërkonte gjykatës t’i besonte një dëshmitari që e kishte ndryshuar disa herë verzionin e tij. Avokati i Rrukollit, Arianit Koci, argumentoi se nuk ishte provuar se cilat veprime konkrete i atribuoheshin klientit të tij dhe me cilat prova mbështeteshin ato. Edhe të akuzuarit e tjerë kërkuan aktgjykim lirues¹².

Lushtaku tha në fjalën përfundimtare se ndihej i pafajshëm dhe i përndjekur prej 13 vjetësh nga drejtësia e EULEX-it. Ai kujtoi se ishte dënuar fillimisht me 12 vjet burg në rastin “Drenica 1”, por më pas ishte liruar nga akuzat, dhe i kërkoi gjykatës vetëm drejtësi¹.

Historia e atij procesi duhet paraqitur saktë. Lushtaku ishte shpallur fajtor në shkallën e parë më 2015 për vrasje të rëndë dhe përgjegjësi komanduese. Gjykata e Apelit e liroi nga akuza për vrasje më 15 shtator 2016. Gjykata Supreme e liroi më 3 korrik 2017 edhe nga pika e mbetur e përgjegjësisë komanduese, pas së cilës ai u lirua nga burgu13.

Aktgjykimi i pritshëm më 28 korrik nuk do ta rishqyrtojë atë pafajësi. Gjykata do të vendosë vetëm nëse është provuar ndërhyrja e pretenduar te dëshmitarët dhe pjesëmarrja e secilit të akuzuar në grupin e pretenduar kriminal. Fakti se Lushtaku u lirua në procesin themelor për krime lufte nuk e provon dhe as nuk e përjashton automatikisht kryerjen e një vepre të veçantë kundër administrimit të drejtësisë.

Kodi i Procedurës Penale kërkon që të akuzuarit të konsiderohen të pafajshëm derisa fajësia të vërtetohet me vendim të formës së prerë. Çdo dyshim për faktet ose zbatimin e ligjit duhet të interpretohet në favor të të pandehurit14.

Gjykata mund t’i shpallë të akuzuarit fajtorë, mund t’i lirojë nëse vepra nuk është provuar ose mund ta refuzojë akuzën për arsye të caktuara procedurale. Për shkak se akuzat dhe provat ndryshojnë nga njëri person te tjetri, aktgjykimi nuk është i detyruar të jetë i njëjtë për të tetë.

Edhe pas shpalljes së aktgjykimit, procesi mund të mos përfundojë. Prokuroria, të pandehurit dhe mbrojtësit kanë të drejtë ankese15. Ankesa kundër aktgjykimit të Gjykatës Themelore mund të paraqitet brenda 30 ditësh nga pranimi i kopjes së shkruar dhe, nëse paraqitet në kohë, e pezullon ekzekutimin e aktgjykimit derisa të vendosë Gjykata e Apelit.

Rëndësia publike e rastit shkon përtej emrit të Sami Lushtakut. Dëshmitarët janë hallkë vendimtare në hetimin dhe gjykimin e krimeve të rënda. Nëse ata kërcënohen, blihen ose shtyhen ta ndryshojnë dëshminë, gjykata e humb aftësinë për ta përcaktuar të vërtetën dhe qytetarët e humbin besimin se drejtësia funksionon njësoj për njerëzit e fuqishëm dhe për ata pa pushtet.

Por sundimi i ligjit dëmtohet edhe kur një aktakuzë mbetet pa epilog për afro një dekadë. Vonesa e dobëson kujtesën e dëshmitarëve, e vështirëson ruajtjen e provave dhe i lë të akuzuarit për vite nën peshën e një procedure të papërfunduar. Kodi garanton gjykim të drejtë brenda një kohe të arsyeshme, ndërsa EULEX-i e ka identifikuar pikërisht këtë dosje si shembull të vonesave të konsiderueshme në një rast të profilit të lartë⁴.

Më 28 korrik, trupi gjykues nuk do të vendosë për gjithë historinë politike ose publike të Sami Lushtakut. Ai duhet të vendosë mbi një pyetje më të ngushtë dhe juridikisht të matshme. A e ka provuar Prokuroria, përtej dyshimit të arsyeshëm dhe për secilin të akuzuar, se nga viti 2013 deri më 2015 u organizua dhe u zbatua ndërhyrja e paligjshme te dëshmitarët e rastit “Drenica”.

Përgjigjja e arsyetuar e gjykatës do të ketë pasoja për të akuzuarit, për dëshmitarët dhe për besimin e qytetarëve se proceset ndaj figurave me pushtet mund të përfundojnë me vendime të bazuara në prova dhe jo me procedura që e humbin në kohë.

KRONIKAT E BARUTIT

Nga komandant lufte te fytyra e një politike kërcënuese

Nisa të merrem me dosjen publike të Sami Lushtakut jo për shkak të një pretendimi të vetëm, por sepse emri i tij më dilte vazhdimisht përpara, në dekada, në institucione, në forma të dhunshme pushtet…

Read more

6 months ago · 9 likes · Vudi Xhymshiti

Shënimet dhe burimet

Aktgjykimi u shpall më 24 korrik nga një trup gjykues i Departamentit Special, i kryesuar nga gjyqtari Leon Përlaska, me gjyqtaret Violeta Namani-Hajra dhe Medije Bytyqi si anëtare. Prokuroria Speciale u përfaqësua nga prokurori Dren Paca.

Vendimi nuk është i formës së prerë. Ahmeti, mbrojtja e tij dhe Prokuroria kanë të drejtë ankese në Gjykatën e Apelit brenda 30 ditëve nga pranimi i kopjes së aktgjykimit. Një ankesë e paraqitur brenda afatit e pezullon ekzekutimin, prandaj Ahmeti nuk fillon ta mbajë dënimin me burg dhe nuk detyrohet ta paguajë gjobën derisa vendimi të bëhet i ekzekutueshëm2.

Përveç burgimit dhe gjobës, Gjykata e obligoi Ahmetin të paguajë 100 euro paushall gjyqësor dhe 100 euro për Fondin për Kompenzimin e Viktimave. Këto detyrime hyjnë në fuqi pas plotfuqishmërisë së aktgjykimit.

Rasti nisi më 23 dhjetor 2025, kur Prokuroria Speciale ngriti aktakuzë kundër Ahmetit. Prokuroria pretendoi se ai, si zyrtar i lartë publik, kishte paraqitur me dashje deklarata të pasakta të pasurisë dhe të ardhurave pranë Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit3.

Sipas aktakuzës, 118 mijë e 200 euro ishin depozituar në llogaritë personale të Ahmetit, drejtpërdrejt dhe përmes bankomatëve. Prokuroria përfshiu edhe 54 mijë e 400 euro të pranuara në llogaritë personale të nënës së tij. Bashkë, këto dy pjesë përbëjnë shumën prej 172 mijë e 600 eurosh që Prokuroria tha se nuk ishte deklaruar.

Ahmeti ishte kryetar i Prishtinës nga viti 2013 deri në vitin 2021. Periudha e përfshirë në aktakuzë shtrihet deri në vitin 2022, por kjo nuk do të thotë se ai vazhdoi të ishte kryetar edhe atë vit. Ligji që ishte në fuqi gjatë pjesës kryesore të mandatit e përfshinte kryetarin e komunës në kategorinë e zyrtarëve të lartë publikë dhe kërkonte deklarimin e pasurisë, parave në banka, të ardhurave vjetore, detyrimeve financiare dhe burimit të secilës e ardhur4.

Në seancën fillestare të 21 janarit 2026, Ahmeti u deklarua i pafajshëm. Gjykata e njoftoi atë dhe mbrojtjen se i kishin 30 ditë për t’i kundërshtuar provat dhe për të kërkuar hedhjen poshtë të aktakuzës5.

Mbrojtja e kundërshtoi aktakuzën, por kërkesa nuk u pranua. Gjykata e Apelit më pas vlerësoi se, në atë fazë të procedurës, nuk ekzistonin kushtet për hedhjen e saj. Ky vendim nuk ishte konstatim i fajësisë. Ai vetëm ia hapi rrugën shqyrtimit gjyqësor dhe administrimit të provave6.

Në shqyrtimin e 23 korrikut, prokurori Paca i paraqiti si prova përgjigjen e Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit, formularët e deklarimit për vitet 2018 deri në 2022, të dhënat bankare dhe një ekspertizë financiare. Prokurori kërkoi një vit e gjashtë muaj burgim, 5 mijë euro gjobë dhe konfiskimin e shumës së padeklaruar ose të një pasurie me vlerë të barabartë.

Ahmeti tha se paratë ishin ndihmë financiare nga familjarët dhe se nuk kishin prejardhje kriminale. Ai deklaroi se bashkëshortja e tij ishte e papunë gjatë asaj periudhe dhe se familja e kishte ndihmuar për shpenzimet e tij. Sipas tij, mosdeklarimi kishte ardhur nga bindja se ndihma familjare nuk duhej deklaruar dhe, në rastin më të keq, përbënte një gabim teknik.

Ai gjithashtu tha se ishte përzgjedhur disa herë për kontroll të plotë nga Agjencia dhe se nuk kishte marrë njoftim për parregullsi. Ligji i zbatueshëm parashihte që, kur Agjencia gjente gabime materiale ose plotësime të pasakta apo jo të plota, zyrtari duhej të njoftohej dhe i kishte 15 ditë për t’i korrigjuar ato7.

Avokati Arbër Istrefi argumentoi se nuk ishin plotësuar elementet e veprës penale, se mjetet nuk kishin origjinë kriminale dhe se nuk kishte pasur qëllim fshehjeje. Ai kërkoi aktgjykim lirues dhe tha se, në rastin më të rëndë për Ahmetin, sjellja mund të trajtohej si kundërvajtje dhe jo si vepër penale.

Gjykata nuk e pranoi këtë mbrojtje. Në arsyetimin e shkurtër të dhënë gjatë shpalljes, gjyqtari Përlaska tha se vendimi ishte mbështetur veçanërisht në përgjigjen e Agjencisë, formularët e deklarimit dhe ekspertizën financiare. Sipas tij, Agjencia kishte sqaruar se zyrtari ishte i detyruar t’i deklaronte edhe dhuratat dhe ndihmat e marra nga familjarët.

Çështja penale nuk kishte për objekt të provonte se paratë vinin nga aktiviteti kriminal. Akuza lidhej me detyrimin për deklarim. Këto janë dy çështje juridikisht të ndryshme. Paragrafi 2 i nenit 430 ndëshkon personin e detyruar për deklarim, i cili paraqet deklaratë të rreme ose nuk i përfshin të dhënat e kërkuara. Për këtë vepër parashihen njëkohësisht gjobë dhe burgim nga gjashtë muaj deri në pesë vjet8.

Prokuroria e paraqiti mosdeklarimin gjatë viteve të ndryshme si vepër penale në vazhdim. Neni 77 e përkufizon veprën në vazhdim si disa veprime të njëjta ose të ngjashme, të kryera në lidhshmëri kohore nga i njëjti person dhe të bashkuara nga rrethana të përbashkëta.

Dënimi prej dy vjetësh është brenda kufijve të nenit 430, por është gjashtë muaj më i lartë se dënimi me burgim i propozuar nga prokurori. Ky dallim nuk e bën vetvetiu vendimin të kundërligjshëm. Megjithatë, arsyet për matjen e dënimit, rrethanat rënduese dhe lehtësuese dhe vlerësimi i shkallës së përgjegjësisë duhet të shpjegohen në aktgjykimin e plotë me shkrim.

Gjykata e refuzoi kërkesën e Prokurorisë për konfiskimin e 172 mijë e 600 eurove. Gjyqtari Përlaska tha se Prokuroria nuk kishte paraqitur pasuri të sekuestruar, të ngrirë ose të ndaluar dhe nuk kishte identifikuar një pasuri të caktuar që mund të konfiskohej si barazvlerë e shumës së padeklaruar9.

Ky vendim ngre një çështje të rëndësishme juridike, sepse paragrafi 3 i nenit 430 thotë se vlera e padeklaruar ose e deklaruar rrejshëm konfiskohet. Gjykata e lidhi moskonfiskimin me mungesën e një pasurie konkrete të identifikuar nga Prokuroria. Mënyra se si trupi gjykues e ka harmonizuar urdhrin e Kodit Penal me kërkesat procedurale për identifikimin e pasurisë duhet të shihet në arsyetimin e plotë. Prokuroria mund ta kundërshtojë këtë pjesë të vendimit në Apel.

Nëse paraqitet ankesë, Gjykata e Apelit mund ta vërtetojë aktgjykimin, ta ndryshojë atë ose ta anulojë dhe ta kthejë çështjen në rigjykim. Ajo mund t’i shqyrtojë pretendimet për shkelje procedurale, zbatim të gabuar të ligjit, vërtetim të gabuar ose jo të plotë të fakteve dhe mënyrën e caktimit të dënimit10.

Deri më 26 korrik, në burimet publike të shqyrtuara nuk ishte bërë e ditur nëse mbrojtja e Ahmetit ose Prokuroria e kishin paraqitur ankesën. Afati nuk llogaritet nga dita kur vendimi u shpall në sallë, por nga dita kur pala e pranon kopjen e aktgjykimit11.

Rëndësia e rastit tejkalon shumën konkrete dhe emrin e ish-kryetarit. Deklarimi i pasurisë u jep qytetarëve dhe Agjencisë mundësinë t’i krahasojnë të ardhurat, pasurinë, detyrimet dhe ndryshimet financiare të zyrtarëve që ushtrojnë pushtet publik. Ligji lejon që të dhënat të përdoren për kontrollin dhe parandalimin e korrupsionit dhe të konflikteve të mundshme të interesit.

Për sundimin e ligjit, prova kryesore tani është procesi ankimor. Një dënim penal duhet të jetë i mbështetur në prova dhe arsyetim të kontrollueshëm, ndërsa mbrojtja duhet të ketë mundësi reale ta kundërshtojë atë. Kushtetuta i garanton çdo të akuzuari gjykim të drejtë, të drejtën për të paraqitur prova dhe mbrojtjen e barabartë para gjykatës12.

Fajësia e Ahmetit është konstatuar nga Gjykata Themelore, por ende jo me një vendim të formës së prerë. Derisa të përfundojë afati i ankimit dhe çdo procedurë në Gjykatën e Apelit, rasti mbetet juridikisht i hapur.

Shënimet dhe burimet

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, nuk i shkarkoi shtatë prokurorët nga komuniteti serb për shkelje disiplinore ose vepra penale.

Ajo dekretoi lirimin e tyre nga detyra për shkak të dorëheqjeve që ata kishin paraqitur në nëntor të vitit 20221.

Ky dallim është i rëndësishëm.

Shkarkimi është largim nga detyra për arsye që lidhen me dënimin për vepër penale ose mosrespektimin e rëndë të detyrave. Lirimi nga detyra ndodh kur prokurori jep dorëheqje ose pensionohet2.

Në këtë rast, nuk ka procedurë disiplinore dhe as pretendim se prokurorët janë shkarkuar për ndonjë shkelje. Dekretet e Presidentes e përfunduan procedurën e dorëheqjeve të paraqitura prej tyre gati katër vjet më parë.

Megjithatë, pesë prej prokurorëve kishin ndryshuar qëndrim para nxjerrjes së dekreteve. Më 15 korrik 2026, ata i kërkuan Këshillit Prokurorial të Kosovës që t’i tërhiqnin dorëheqjet dhe të ktheheshin në sistemin prokurorial3.

Kërkesa të ngjashme u paraqitën edhe nga 15 punonjës administrativë të Prokurorisë Themelore në Mitrovicë.

KPK-ja i shqyrtoi kërkesat më 20 korrik dhe vendosi të mos i pranonte. Kryesuesi i Këshillit, Arian Gashi, propozoi që vendimmarrja të shtyhej derisa KPK-ja të konsultohej me Këshillin Gjyqësor të Kosovës.

Këshilli nuk e miratoi propozimin e tij. Me nismën e zëvendëskryesuesit Dardan Vuniqi, KPK-ja i refuzoi kërkesat për tërheqjen e dorëheqjeve4.

Një ditë më vonë, më 21 korrik, Haxhiu i nënshkroi shtatë dekretet për lirimin e prokurorëve nga detyra.

Presidenca tha se po e zbatonte vendimin e institucionit kompetent dhe po e përmbyllte një proces që kishte mbetur i hapur për disa vjet.

Sipas Haxhiut, proceset e papërfunduara nuk duhet të krijojnë paqartësi juridike ose ta pengojnë funksionimin e institucioneve.

Bashkimi Evropian e kundërshtoi këtë vlerësim.

BE-ja tha se mirëpriste tërheqjen e dorëheqjeve nga gjyqtarët, prokurorët dhe personeli mbështetës serb. Ajo shprehu shqetësim për vendimin e KPK-së dhe dekretet e Presidentes, duke thënë se këto veprime duket se nuk janë në përputhje me ligjin, procedurën e rregullt dhe kërkesat e sundimit të ligjit5.

Por në qëndrimin e publikuar, BE-ja nuk tregoi se cili ligj ose cilat dispozita konkrete konsideron se janë shkelur. Ajo nuk shpjegoi as mbi cilën bazë juridike dorëheqjet mund të tërhiqeshin pas më shumë se tre vjetësh, por para nxjerrjes së dekreteve.

Kjo është pika kryesore e paqartësisë juridike.

Ligji për Këshillin Prokurorial e përcakton qartë procedurën e lirimit të një prokurori nga detyra.

Neni 26 thotë se, kur një prokuror jep dorëheqje ose pensionohet, KPK-ja ia dërgon Presidentit propozimin për lirimin e tij nga detyra. Presidenti pastaj duhet ta nxjerrë dekretin brenda 30 ditësh nga pranimi i propozimit.

Kjo do të thotë se Presidentja nuk e pranoi dorëheqjen si një kërkesë të re. Dorëheqjet ishin paraqitur në vitin 2022.

Roli i Presidentes ishte ta përfundonte procedurën duke i nxjerrë dekretet për lirimin nga detyra, pasi KPK-ja vendosi të mos e pranonte tërheqjen e dorëheqjeve dhe procedoi me propozimin për lirim.

Ligji nr. 08/L-249, i miratuar në vitin 2025, i ndryshoi disa pjesë të Ligjit për KPK-në, por nuk e ndryshoi nenin 26 për lirimin e prokurorëve nga detyra6.

Megjithatë, neni 26 nuk tregon nëse një prokuror mund ta tërheqë dorëheqjen para dekretimit.

Ai nuk përcakton nëse tërheqja mund të bëhet para se KPK-ja t’ia dërgojë propozimin Presidentes, pasi propozimi është dërguar ose në çdo kohë para nxjerrjes së dekretit.

Ligji nuk e përcakton asnjë afat për tërheqjen e dorëheqjes. Ai nuk tregon çfarë procedure duhet të ndjekë KPK-ja dhe cilat kritere duhet të përdoren për pranimin ose refuzimin e një kërkese të tillë.

Kjo mungesë nuk do të thotë automatikisht se prokurorët kishin të drejtë të ktheheshin. Ajo nuk do të thotë as se KPK-ja kishte të drejtë t’i refuzonte pa një arsyetim të plotë.

Për ta përcaktuar ligjshmërinë e vendimit duhet të shihet vendimi i arsyetuar i KPK-së. Ai duhet të tregojë nëse Këshilli i konsideroi dorëheqjet përfundimtare që në vitin 2022 dhe në cilin ligj, rregullore ose praktikë institucionale e mbështeti refuzimin.

Duhet të publikohet edhe propozimi që KPK-ja ia dërgoi Presidencës.

Data e pranimit të këtij propozimi është veçanërisht e rëndësishme, sepse afati 30-ditor për nxjerrjen e dekretit fillon në ditën kur Presidentja e pranon propozimin dhe jo në ditën kur prokurori jep dorëheqje.

Nëse KPK-ja ia dërgoi propozimin Presidencës më 20 korrik 2026, dekretet e nxjerra më 21 korrik ishin brenda afatit.

Nëse propozimi ishte dërguar në vitin 2022, atëherë duhet të shpjegohet pse dekretet nuk u nxorën brenda 30 ditësh.

Deri në kohën e publikimit, nuk ishte bërë e ditur data kur Presidenca e pranoi propozimin.

Ekziston edhe një mospërputhje ndërmjet numrit të kërkesave dhe numrit të dekreteve.

Raportimi nga mbledhja e KPK-së tregon se pesë prokurorë kërkuan t’i tërhiqnin dorëheqjet. Presidenca njoftoi se Haxhiu kishte dekretuar lirimin e shtatë prokurorëve.

Mund të ndodhë që dy prokurorët e tjerë të mos kenë kërkuar tërheqjen e dorëheqjeve. Por kjo nuk mund të paraqitet si fakt pa vendimin e KPK-së, propozimin e dërguar në Presidencë dhe shtatë dekretet individuale.

Një raport i OSBE-së tregon se në nëntor 2022 kishin dhënë dorëheqje 10 prokurorë serbë, së bashku me 20 gjyqtarë dhe 132 punonjës administrativë7.

Prandaj, institucionet duhet të sqarojnë jo vetëm pse pesë kërkesa për tërheqje u pasuan nga shtatë dekrete, por edhe çfarë ndodhi me tre prokurorët e tjerë nga grupi fillestar prej 10 prokurorësh.

Nuk është sqaruar as statusi juridik i tyre nga nëntori 2022 deri në korrik 2026.

Institucionet duhet të tregojnë nëse ata vazhduan të konsideroheshin formalisht prokurorë, nëse u ishte pezulluar vetëm ushtrimi i detyrës dhe pagesa, nëse vendet e tyre konsideroheshin të lira dhe nëse ishin emëruar persona të tjerë në ato pozita.

Rasti ka pasoja edhe për qytetarët.

Prokurorët dhe gjyqtarët serbë ishin integruar në sistemin juridik të Kosovës në vitin 2017, në zbatim të Marrëveshjes për Drejtësinë të arritur në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë8.

Qëllimi ishte që drejtësia të funksiononte në gjithë territorin e Kosovës, veçanërisht në rajonin e Mitrovicës, përmes një sistemi të vetëm juridik.

OSBE-ja konstatoi se dorëheqjet e vitit 2022 e dobësuan funksionimin e drejtësisë në veri. Shkalla e zgjidhjes së lëndëve ra nga 75 në 59 për qind në gjykatë dhe nga 75 në 57 për qind në prokurori⁷.

Sipas OSBE-së, mungesa e personelit ndikoi në qasjen e qytetarëve në drejtësi dhe në të drejtën e tyre për shqyrtimin e rasteve brenda një kohe të arsyeshme.

Kushtetuta kërkon që Prokurori i Shtetit ta pasqyrojë përbërjen shumetnike të Kosovës. Ajo gjithashtu e detyron KPK-në ta sigurojë një sistem prokurorial të pavarur, profesional, të paanshëm dhe shumetnik9.

Ky detyrim nuk nënkupton se secili prokuror që ka dhënë dorëheqje ka të drejtë automatike të rikthehet në detyrë. Por ai e obligon KPK-në ta shpjegojë se si ndikon vendimi në përfaqësimin e komuniteteve, përdorimin e gjuhës serbe dhe qasjen e qytetarëve në drejtësi.

Procedura për gjyqtarët është e ndarë nga ajo për prokurorët. Këshilli Gjyqësor i Kosovës tha se deri më 20 korrik nuk kishte vendosur për kërkesat e gjyqtarëve serbë për tërheqjen e dorëheqjeve ^[4].

Edhe 15 punonjësit administrativë duhet të trajtohen ndaras. Lirimi i tyre nuk bëhet përmes dekretit presidencial dhe mund t’i nënshtrohet një procedure tjetër.

Përfundimi juridik, deri tani, është i kufizuar.

Haxhiu nuk i shkarkoi shtatë prokurorët për shkelje. Ajo e dekretoi lirimin e tyre nga detyra mbi bazën e dorëheqjeve të vitit 2022 dhe propozimit të KPK-së.

Dekretet e bënë përfundimtar largimin e tyre nga funksioni prokurorial, përveç nëse vendimet kundërshtohen dhe rrëzohen përmes një procedure gjyqësore.

Ajo që nuk mund të përcaktohet ende është nëse KPK-ja kishte bazë të mjaftueshme ligjore për ta refuzuar tërheqjen e dorëheqjeve dhe nëse e ndoqi procedurën e rregullt.

Për këtë nevojiten vendimi i arsyetuar i KPK-së, propozimi i dërguar Presidencës, data kur ai u pranua dhe shtatë dekretet individuale.

Pa këto dokumente mund të shpjegohet çfarë nënshkroi Presidentja. Por nuk mund të thuhet përfundimisht nëse mënyra se si u arrit deri te dekretet ishte e ligjshme.

Këshilli Prokurorial i Kosovës e ka nominuar Zejnullah Gashin për pozitën e Kryeprokurorit të Shtetit dhe ia ka dorëzuar Presidencës dokumentacionin e plotë të procesit, duke e kaluar procedurën në fazën e dekretimit nga ushtruesja e detyrës së presi…

Read more