Kronikat e Barutit hapin dosjen editoriale të Nacionales
Berat Buzhala refuzoi t’u përgjigjej 12 pyetjeve për veprimet e tij redaksionale, ndërsa Kronikat e Barutit e hapën sot serinë që e analizon mbulimin e veriut para dhe pas sulmeve në Banjskë.
Kronikat e Barutit nisin serinë pesëditore mbi Nacionalen dhe krizën e veriut.
Botimi ka nisur të hënën në mëngjes. Kronikat e Barutit kanë publikuar pjesën e parë të një serie pesëditore hulumtuese mbi mënyrën se si gazeta Nacionale, e zotëruar dhe drejtuar nga Berat Buzhala, raportoi për institucionet e Republikës së Kosovës gjatë përshkallëzimit të krizës në veri që i parapriu sulmit të armatosur në Banjskë më 24 shtator 2023.
Seria do të vazhdojë çdo ditë pune deri të premten dhe do t’i shqyrtojë artikujt, titujt, opinionet, pronësinë, marrëdhëniet financiare dhe zgjedhjet editoriale të Nacionales gjatë një periudhe kur Serbia po e forconte bashkëpunimin politik me Rusinë, po i mbështeste strukturat paralele në veri dhe po e kundërshtonte shtrirjen e autoritetit kushtetues të Kosovës.
Kronikat e Barutit janë gazeta hulumtuese në gjuhën shqipe e botuar nga The Frontline Media Group, grup mediatik me seli në Londër. Sipas të dhënave të botuesit, përmbajtja e saj ka arritur më shumë se 650 mijë lexues dhe shikues gjatë muajit të fundit, pas publikimit të një vargu raportimesh mbi sigurinë kombëtare, krimin e organizuar, ndikimin politik në media dhe marrëdhëniet e Kosovës me Serbinë1.
Pjesa e parë e serisë analizon mbulimin editorial të Nacionales nga 24 shtatori 2022 deri më 24 shtator 2023. Periudha nis menjëherë pasi Serbia dhe Rusia nënshkruan një plan konsultimesh ndërmjet ministrive të tyre të jashtme dhe përfundon në ditën kur një grup i armatosur serb e sulmoi Policinë e Kosovës në Banjskë dhe e vrau rreshterin Afrim Bunjaku2.
Sipas analizës së Kronikave të Barutit, gjatë kësaj periudhe Nacionale publikoi së paku 21 materiale ku Republika e Kosovës, kryeministri Albin Kurti, ministri i Punëve të Brendshme Xhelal Sveçla ose ushtrimi i autoritetit shtetëror në veri u paraqitën kryesisht në mënyrë negative.
Brenda këtij grupi, hulumtimi ka identifikuar së paku 12 artikuj ku veprimet e institucioneve të Kosovës u trajtuan si provokim, përshkallëzim, aventurë politike ose burim kryesor i krizës. Në së paku nëntë materiale, sipas analizës, u përdorën formulime tallëse, poshtëruese ose delegjitimuese ndaj Kurtit, Sveçlës dhe qëndrimeve të Qeverisë për veriun3.
Një prej shembujve të analizuar është titulli “Çmenduri”, i përdorur nga Nacionale për një sondazh ku një pjesë e pjesëmarrësve kishin deklaruar se mbështesnin qëndrimin e Kurtit për veriun para kërkesave të diplomatëve amerikanë. Hulumtimi vëren se pyetja e kishte ndërtuar debatin si një zgjedhje ndërmjet kryeministrit të Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, duke lënë jashtë mundësinë që një qytetar mund ta mbështeste aleancën amerikane dhe njëkohësisht të mos pajtohej me një kërkesë të veçantë diplomatike.
Në një artikull tjetër, ndërtesat komunale në veri u përshkruan si “çështje banale”, ndërsa Xhelal Sveçla u quajt “ministri më qesharak”.
Kronikat e Barutit argumentojnë se formulime të tilla nuk e kontrollonin vetëm ligjshmërinë ose rezultatin e politikave, por e zhvendosnin debatin drejt përqeshjes së personave që i drejtonin institucionet e sigurisë.
Seria do të shqyrtojë edhe mënyrën se si Nacionale e ndërtoi portretin publik të Albin Kurtit.
Artikuj dhe opinione të botuara nga media e kanë përshkruar atë si “primitiv”, “maskara”, “anti-kombëtar” dhe “Sudja i Prishtinës”.
Mbështetësit e tij janë përshkruar në disa raste si të mashtruar, të shpërlarë truri ose të vendosur kundër interesave perëndimore të Kosovës.
Hulumtimi synon ta përcaktojë nëse përsëritja e këtyre formulimeve përbënte vetëm një grumbull opinionesh individuale ose nëse e krijoi një model të dallueshëm editorial ku vendimet politike të Kurtit u shndërruan në gjykime mbi karakterin, inteligjencën, moralin dhe besnikërinë e tij kombëtare.
Pjesa e dytë e serisë do të trajtojë historikun politik, biznesor dhe mediatik të Berat Buzhalës, përfshirë periudhën e tij si deputet i Partisë Demokratike të Kosovës, përfshirjen në Gazetën Express dhe televizionin T7, si dhe themelimin e Media Group Publico, kompanisë e cila e zotëron Nacionalen.
Sipas të dhënave të Media Ownership Monitor, Buzhala është pronari i plotë i Media Group Publico. Kompania u themelua në vitin 2022 dhe e operon Nacionalen si portal lajmesh, platformë videosh dhe prodhues emisionesh politike4.
Pjesët e tjera do të shqyrtojnë pagesat e regjistruara nga Telekomi i Kosovës ndaj kompanive mediatike të lidhura me Buzhalën. Dokumentacioni i publikuar më herët nga The Frontliner tregon se Media Works, Gazeta Express dhe T7 kishin marrë mbi 437 mijë euro për marketing ndërmjet viteve 2005 dhe 20205.
Pjesa e katërt do ta ballafaqojë mbulimin e Nacionales me provat që dolën pas sulmit në Banjskë. Policia e Kosovës gjeti pushkë automatike, mitralozë, minahedhës, eksplozivë, automjete të blinduara, uniforma, pajisje komunikimi dhe sasi të mëdha municioni pas përleshjes me grupin e armatosur serb6.
Milan Radoiçiqi, atëherë nënkryetar i Listës Serbe, mori përgjegjësinë për organizimin e grupit. Prokuroria Speciale e Kosovës ngriti më vonë aktakuzë ndaj 45 personave lidhur me sulmin, ndërsa autoritetet kosovare kanë pretenduar se operacioni kishte për qëllim cenimin e rendit kushtetues dhe shkëputjen e veriut të vendit7.
Sulmi tregoi se në veri vepronte një strukturë e aftë të siguronte armë të rënda, automjete, logjistikë dhe dhjetëra persona për një operacion të koordinuar kundër Policisë së Kosovës. Seria do ta shqyrtojë se si paralajmërimet e mëparshme të institucioneve kosovare për këto struktura ishin trajtuar nga redaksia e gazetës Nacionale dhe nëse media e rishikoi mbulimin e saj pas Banjskës.
Kronikat e Barutit i kanë dhënë Berat Buzhalës mundësinë të paraqesë versionin e tij dhe t’u përgjigjet gjetjeve. Siç raportoi gazeta REPUBLIKA javën e kaluar, redaksia i dërgoi atij 12 pyetje të hollësishme mbi metodologjinë e analizës, përdorimin e gjuhës tallëse, rolin e tij në përcaktimin e politikës editoriale dhe vlerësimin e mbulimit pas sulmit në Banjskë8.
Pyetjet i kërkonin Buzhalës të sqaronte nëse ai e pranonte përshkrimin e linjës editoriale të Nacionales, nëse shprehjet si “ministri më qesharak”, “çmenduri” dhe “çështje banale” përputheshin me standardet e medias dhe sa ishte përfshirja e tij në përzgjedhjen ose miratimin e titujve.
Në vend që t’u përgjigjej pyetjeve, Buzhala publikoi në Facebook një pamje të emailit dhe e shoqëroi me një koment fyes ndaj kryeredaktorit të Kronikave të Barutit, Vudi Xhymshiti.
“Magnet i budallve ishe kanë more nanën pa ja qi mos e lafsha. Qe nuk me shkoket ky lope”, shkroi Buzhala mbi fotografinë e emailit, pa kundërshtuar metodologjinë, faktet ose përfundimet paraprake të hulumtimit9.
Publikimi i tij mblodhi qindra reagime dhe më shumë se 100 komente brenda orëve të para.
Një pjesë e komentuesve e sulmuan Xhymshitin me etiketime si “serb”, “agjent i BIA-s”, “UDB-ash” dhe “tradhtar”, pa paraqitur prova për këto pretendime.
Komente të tjera e kritikuan Buzhalën për shmangien e pyetjeve dhe kërkuan që ai të përgjigjej me argumente. Disa përdorues vunë në dukje se pronarët e mediave, të cilët kërkojnë rregullisht llogari nga institucionet, duhet ta pranojnë të njëjtin standard kur pyetjet u drejtohen atyre.
Reagimi i Buzhalës është përfshirë në dokumentacionin e serisë si përgjigjja e tij publike ndaj kërkesës për koment. Deri në nisjen e botimit të hënën, ai nuk kishte dhënë përgjigje për përmbajtjen e 12 pyetjeve dhe nuk kishte paraqitur kundërshtime faktike ndaj analizës së artikujve të Nacionales.
Kronikat e Barutit kanë raportuar se etiketimet e përdorura nën postimin e Buzhalës e përsërisnin një model të mëhershëm sulmesh kundër Xhymshitit pas publikimit të hulumtimeve mbi Hashim Thaçin, Shërbimin Informativ të Kosovës dhe vrasjet politike në Kosovë.
Në shkurt dhe qershor të këtij viti, reagime të ngjashme në rrjetet sociale e kishin përshkruar gazetarin si “serb”, “spiun”, “UDB-ash” dhe “armik”, ndërsa disa komente kishin kërkuar arrestimin, burgimin ose ndëshkimin fizik të tij10.
Ky kontekst merr peshë shtesë pas sulmit dhe vandalizimit të shtëpisë së prindërve të Xhymshitit në Gjilan në fund të vitit 2025. National Union of Journalists në Mbretërinë e Bashkuar e dënoi sulmin dhe kërkoi hetim dhe llogaridhënie nga autoritetet11.
Seria pesëditore nuk do të përqendrohet vetëm te përplasja ndërmjet Buzhalës dhe Kronikave të Barutit. Ajo do t’i publikojë artikujt e analizuar, metodologjinë e përdorur, dokumentet mbi pronësinë dhe pagesat, si dhe krahasimin e mbulimit të Kurtit me atë të Aleksandar Vuçiqit, Vladimir Putinit dhe Edi Ramës.
Çdo pjesë do të hapet pa pagesë pas orës 18.00 në faqen e Kronikave të Barutit dhe do të rikthehet pas murit të abonimit ditën tjetër. Abonentët do të kenë qasje të vazhdueshme në të gjithë serinë, materialet mbështetëse dhe arkivin e hulumtimeve.
Pjesa e parë është publikuar sot në mëngjes. Katër pjesët e tjera do të publikohen nga e marta deri të premten.
Mbështete gazetarinë e pavarur me një donacion.
Të dhënat e audiencës së Kronikave të Barutit për muajin e fundit. The Frontline Media Group. Të dhënat tregojnë shtrirje mbi 650 mijë lexues dhe shikues në platformat e botimit
.
“EU candidate Serbia and Russia sign foreign policy agreement”. Associated Press. 24 shtator 2022.
https://apnews.com/article/russia-ukraine-united-nations-general-assembly-foreign-policy-moscow-serbia-c63b0ca1271dd5b2ee3008bdcbb7de23
Raporti dokumenton nënshkrimin e planit të konsultimeve ndërmjet ministrive të jashtme të Serbisë dhe Rusisë.
“Media Group Publico LLC”. Media Ownership Monitor Kosovo. 25 nëntor 2023.
https://kosovo.mom-gmr.org/en/owner/companies/detail/company/company/show/media-group-publico-llc-1/
Burimi e identifikon Berat Buzhalën si pronar të plotë të kompanisë që operon Nacionalen.
“Kosovo Statement by the High Representative Josep Borrell on the attack against Kosovo Police”. Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm. 24 shtator 2023.
https://www.eeas.europa.eu/eeas/kosovo-statement-high-representative-josep-borrell-attack-against-kosovo-police_en
Borrell dënoi sulmin e grupit të armatosur ndaj Policisë së Kosovës.
“Kosovo indicts 45 on terrorism charges over 2023 attack”. Reuters. 11 shtator 2024.
https://www.reuters.com/world/europe/kosovo-indicts-45-terrorism-charges-over-2023-attack-2024-09-11/
Reuters raportoi ngritjen e aktakuzës ndaj 45 personave për sulmin e Banjskës.
“Berat Buzhala U Pyet Për Nacionalen. Ai U Përgjigj Me Fyerje”. Kronikat e Barutit. 31 korrik 2026 — REPUBLIKA
Berat Buzhala U Pyet Për Nacionalen. Ai U Përgjigj Me Fyerje
Berat Buzhala, pronar dhe drejtor i Media Group Publico, nuk iu përgjigj pyetjeve që i dërgoi redaksia e Kronikave të Barutit për një analizë të mbulimit editorial të gazetës Nacionale gjatë krizës së sigurisë në veriun e Kosovës. Në vend të përgjigjeve, ai publikoi në Facebook
“Berat Buzhala’s post”, Berat Buzhala, Facebook, 31 korrik 2026. Pamje e ruajtur nga redaksia. Publikimi përmban fotografinë e emailit të Kronikave të Barutit dhe komentin fyes të Buzhalës. Lidhja e postimit është e dukshme në pamjen e ekranit, por duhet verifikuar para botimit.
