Presidentja nuk i shkarkoi shtatë prokurorët serbë, ajo e dekretoi lirimin e tyre pas dorëheqjeve
Presidentja Albulena Haxhiu nënshkroi dekretet për përmbylljen e dorëheqjeve të vitit 2022, një veprim që BE-ja e konsideroi jashtë standardeve të sundimit të ligjit.
KPK-ja refuzoi kërkesat e pesë prokurorëve për t’i tërhequr dorëheqjet e vitit 2022. Presidentja më pas nxori shtatë dekrete që e përfunduan formalisht detyrën e tyre. Ligji e përcakton këtë procedurë, por nuk tregon shprehimisht nëse dorëheqja mund të tërhiqet para dekretimit.
Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, nuk i shkarkoi shtatë prokurorët nga komuniteti serb për shkelje disiplinore ose vepra penale.
Ajo dekretoi lirimin e tyre nga detyra për shkak të dorëheqjeve që ata kishin paraqitur në nëntor të vitit 20221.
Ky dallim është i rëndësishëm.
Shkarkimi është largim nga detyra për arsye që lidhen me dënimin për vepër penale ose mosrespektimin e rëndë të detyrave. Lirimi nga detyra ndodh kur prokurori jep dorëheqje ose pensionohet2.
Në këtë rast, nuk ka procedurë disiplinore dhe as pretendim se prokurorët janë shkarkuar për ndonjë shkelje. Dekretet e Presidentes e përfunduan procedurën e dorëheqjeve të paraqitura prej tyre gati katër vjet më parë.
Megjithatë, pesë prej prokurorëve kishin ndryshuar qëndrim para nxjerrjes së dekreteve. Më 15 korrik 2026, ata i kërkuan Këshillit Prokurorial të Kosovës që t’i tërhiqnin dorëheqjet dhe të ktheheshin në sistemin prokurorial3.
Kërkesa të ngjashme u paraqitën edhe nga 15 punonjës administrativë të Prokurorisë Themelore në Mitrovicë.
KPK-ja i shqyrtoi kërkesat më 20 korrik dhe vendosi të mos i pranonte. Kryesuesi i Këshillit, Arian Gashi, propozoi që vendimmarrja të shtyhej derisa KPK-ja të konsultohej me Këshillin Gjyqësor të Kosovës.
Këshilli nuk e miratoi propozimin e tij. Me nismën e zëvendëskryesuesit Dardan Vuniqi, KPK-ja i refuzoi kërkesat për tërheqjen e dorëheqjeve4.
Një ditë më vonë, më 21 korrik, Haxhiu i nënshkroi shtatë dekretet për lirimin e prokurorëve nga detyra.
Presidenca tha se po e zbatonte vendimin e institucionit kompetent dhe po e përmbyllte një proces që kishte mbetur i hapur për disa vjet.
Sipas Haxhiut, proceset e papërfunduara nuk duhet të krijojnë paqartësi juridike ose ta pengojnë funksionimin e institucioneve.
Bashkimi Evropian e kundërshtoi këtë vlerësim.
BE-ja tha se mirëpriste tërheqjen e dorëheqjeve nga gjyqtarët, prokurorët dhe personeli mbështetës serb. Ajo shprehu shqetësim për vendimin e KPK-së dhe dekretet e Presidentes, duke thënë se këto veprime duket se nuk janë në përputhje me ligjin, procedurën e rregullt dhe kërkesat e sundimit të ligjit5.
Por në qëndrimin e publikuar, BE-ja nuk tregoi se cili ligj ose cilat dispozita konkrete konsideron se janë shkelur. Ajo nuk shpjegoi as mbi cilën bazë juridike dorëheqjet mund të tërhiqeshin pas më shumë se tre vjetësh, por para nxjerrjes së dekreteve.
Kjo është pika kryesore e paqartësisë juridike.
Ligji për Këshillin Prokurorial e përcakton qartë procedurën e lirimit të një prokurori nga detyra.
Neni 26 thotë se, kur një prokuror jep dorëheqje ose pensionohet, KPK-ja ia dërgon Presidentit propozimin për lirimin e tij nga detyra. Presidenti pastaj duhet ta nxjerrë dekretin brenda 30 ditësh nga pranimi i propozimit.
Kjo do të thotë se Presidentja nuk e pranoi dorëheqjen si një kërkesë të re. Dorëheqjet ishin paraqitur në vitin 2022.
Roli i Presidentes ishte ta përfundonte procedurën duke i nxjerrë dekretet për lirimin nga detyra, pasi KPK-ja vendosi të mos e pranonte tërheqjen e dorëheqjeve dhe procedoi me propozimin për lirim.
Ligji nr. 08/L-249, i miratuar në vitin 2025, i ndryshoi disa pjesë të Ligjit për KPK-në, por nuk e ndryshoi nenin 26 për lirimin e prokurorëve nga detyra6.
Megjithatë, neni 26 nuk tregon nëse një prokuror mund ta tërheqë dorëheqjen para dekretimit.
Ai nuk përcakton nëse tërheqja mund të bëhet para se KPK-ja t’ia dërgojë propozimin Presidentes, pasi propozimi është dërguar ose në çdo kohë para nxjerrjes së dekretit.
Ligji nuk e përcakton asnjë afat për tërheqjen e dorëheqjes. Ai nuk tregon çfarë procedure duhet të ndjekë KPK-ja dhe cilat kritere duhet të përdoren për pranimin ose refuzimin e një kërkese të tillë.
Kjo mungesë nuk do të thotë automatikisht se prokurorët kishin të drejtë të ktheheshin. Ajo nuk do të thotë as se KPK-ja kishte të drejtë t’i refuzonte pa një arsyetim të plotë.
Për ta përcaktuar ligjshmërinë e vendimit duhet të shihet vendimi i arsyetuar i KPK-së. Ai duhet të tregojë nëse Këshilli i konsideroi dorëheqjet përfundimtare që në vitin 2022 dhe në cilin ligj, rregullore ose praktikë institucionale e mbështeti refuzimin.
Duhet të publikohet edhe propozimi që KPK-ja ia dërgoi Presidencës.
Data e pranimit të këtij propozimi është veçanërisht e rëndësishme, sepse afati 30-ditor për nxjerrjen e dekretit fillon në ditën kur Presidentja e pranon propozimin dhe jo në ditën kur prokurori jep dorëheqje.
Nëse KPK-ja ia dërgoi propozimin Presidencës më 20 korrik 2026, dekretet e nxjerra më 21 korrik ishin brenda afatit.
Nëse propozimi ishte dërguar në vitin 2022, atëherë duhet të shpjegohet pse dekretet nuk u nxorën brenda 30 ditësh.
Deri në kohën e publikimit, nuk ishte bërë e ditur data kur Presidenca e pranoi propozimin.
Ekziston edhe një mospërputhje ndërmjet numrit të kërkesave dhe numrit të dekreteve.
Raportimi nga mbledhja e KPK-së tregon se pesë prokurorë kërkuan t’i tërhiqnin dorëheqjet. Presidenca njoftoi se Haxhiu kishte dekretuar lirimin e shtatë prokurorëve.
Mund të ndodhë që dy prokurorët e tjerë të mos kenë kërkuar tërheqjen e dorëheqjeve. Por kjo nuk mund të paraqitet si fakt pa vendimin e KPK-së, propozimin e dërguar në Presidencë dhe shtatë dekretet individuale.
Një raport i OSBE-së tregon se në nëntor 2022 kishin dhënë dorëheqje 10 prokurorë serbë, së bashku me 20 gjyqtarë dhe 132 punonjës administrativë7.
Prandaj, institucionet duhet të sqarojnë jo vetëm pse pesë kërkesa për tërheqje u pasuan nga shtatë dekrete, por edhe çfarë ndodhi me tre prokurorët e tjerë nga grupi fillestar prej 10 prokurorësh.
Nuk është sqaruar as statusi juridik i tyre nga nëntori 2022 deri në korrik 2026.
Institucionet duhet të tregojnë nëse ata vazhduan të konsideroheshin formalisht prokurorë, nëse u ishte pezulluar vetëm ushtrimi i detyrës dhe pagesa, nëse vendet e tyre konsideroheshin të lira dhe nëse ishin emëruar persona të tjerë në ato pozita.
Rasti ka pasoja edhe për qytetarët.
Prokurorët dhe gjyqtarët serbë ishin integruar në sistemin juridik të Kosovës në vitin 2017, në zbatim të Marrëveshjes për Drejtësinë të arritur në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë8.
Qëllimi ishte që drejtësia të funksiononte në gjithë territorin e Kosovës, veçanërisht në rajonin e Mitrovicës, përmes një sistemi të vetëm juridik.
OSBE-ja konstatoi se dorëheqjet e vitit 2022 e dobësuan funksionimin e drejtësisë në veri. Shkalla e zgjidhjes së lëndëve ra nga 75 në 59 për qind në gjykatë dhe nga 75 në 57 për qind në prokurori7.
Sipas OSBE-së, mungesa e personelit ndikoi në qasjen e qytetarëve në drejtësi dhe në të drejtën e tyre për shqyrtimin e rasteve brenda një kohe të arsyeshme.
Kushtetuta kërkon që Prokurori i Shtetit ta pasqyrojë përbërjen shumetnike të Kosovës. Ajo gjithashtu e detyron KPK-në ta sigurojë një sistem prokurorial të pavarur, profesional, të paanshëm dhe shumetnik9.
Ky detyrim nuk nënkupton se secili prokuror që ka dhënë dorëheqje ka të drejtë automatike të rikthehet në detyrë. Por ai e obligon KPK-në ta shpjegojë se si ndikon vendimi në përfaqësimin e komuniteteve, përdorimin e gjuhës serbe dhe qasjen e qytetarëve në drejtësi.
Procedura për gjyqtarët është e ndarë nga ajo për prokurorët. Këshilli Gjyqësor i Kosovës tha se deri më 20 korrik nuk kishte vendosur për kërkesat e gjyqtarëve serbë për tërheqjen e dorëheqjeve [4].
Edhe 15 punonjësit administrativë duhet të trajtohen ndaras. Lirimi i tyre nuk bëhet përmes dekretit presidencial dhe mund t’i nënshtrohet një procedure tjetër.
Përfundimi juridik, deri tani, është i kufizuar.
Haxhiu nuk i shkarkoi shtatë prokurorët për shkelje. Ajo e dekretoi lirimin e tyre nga detyra mbi bazën e dorëheqjeve të vitit 2022 dhe propozimit të KPK-së.
Dekretet e bënë përfundimtar largimin e tyre nga funksioni prokurorial, përveç nëse vendimet kundërshtohen dhe rrëzohen përmes një procedure gjyqësore.
Ajo që nuk mund të përcaktohet ende është nëse KPK-ja kishte bazë të mjaftueshme ligjore për ta refuzuar tërheqjen e dorëheqjeve dhe nëse e ndoqi procedurën e rregullt.
Për këtë nevojiten vendimi i arsyetuar i KPK-së, propozimi i dërguar Presidencës, data kur ai u pranua dhe shtatë dekretet individuale.
Pa këto dokumente mund të shpjegohet çfarë nënshkroi Presidentja. Por nuk mund të thuhet përfundimisht nëse mënyra se si u arrit deri te dekretet ishte e ligjshme.
KONTRIBUO TANI
Faleminderit që e ndihmoni Republikën ta vendosë të vërtetën në shërbim të publikut.
Gazetaria e pavarur ka nevojë për mbështetjen tuaj
REPUBLIKA u themelua për t’i shërbyer publikut me gazetari të pavarur, të saktë dhe të mbështetur në fakte.
A po Mbyllet Boshllëku në Krye të Sistemit Prokurorial?
Këshilli Prokurorial e nominon Zejnullah Gashin për Kryeprokuror të Shtetit, vendimi kalon në Presidencë.
Zyra e Presidentes së Republikës së Kosovës, “U.D. Presidentja Haxhiu ka nënshkruar dekretet për lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve nga komuniteti serb, pas vendimit të Këshillit Prokurorial të Kosovës”, 21 korrik 2026. Njoftimi thotë se Haxhiu nënshkroi dekretet për lirimin e shtatë prokurorëve që kishin dhënë dorëheqje në vitin 2022.
https://president-ksgov.net/u-d-presidentja-haxhiu-ka-nenshkruar-dekretet-per-lirimin-nga-detyra-te-shtate-prokuroreve-nga-komuniteti-serb-pas-vendimit-te-keshillit-prokurorial-te-kosoves/
Kuvendi i Republikës së Kosovës, “Ligji nr. 06/L-056 për Këshillin Prokurorial të Kosovës”, Gazeta Zyrtare nr. 10, 3 prill 2019. Neni 25 rregullon shkarkimin për dënim penal ose mosrespektim të rëndë të detyrave. Neni 26 rregullon lirimin për shkak të dorëheqjes ose pensionimit.
https://gzk.rks-gov.net/ActDocumentDetail.aspx?ActID=18920
KOHA.net, “Më shumë se 20 serbë tërheqin dorëheqjet në Prokurorinë dhe Gjykatën e Mitrovicës”, 17 korrik 2026. Artikulli përmban konfirmimin e KPK-së se pesë prokurorë dhe 15 punonjës administrativë kërkuan tërheqjen e dorëheqjeve.
https://www.koha.net/arberi/pese-prokurore-dhe-15-anetare-stafi-serbe-terheqin-doreheqjet-ne-prokurorine-e-mitrovices
Radio Evropa e Lirë, “Këshilli Prokurorial i Kosovës refuzon kërkesën e prokurorëve serbë për tërheqjen e dorëheqjeve”, 20 korrik 2026. Artikulli raporton vendimin e KPK-së, propozimin për shtyrje të Arian Gashit dhe gjendjen e procedurës në Këshillin Gjyqësor.
https://www.evropaelire.org/a/kpks-refuzon-kerkesen-e-prokuroreve-serbe-per-terheqjen-e-doreheqjeve/33807494.html
Radio Evropa e Lirë, “Haxhiu nënshkruan dekretet për lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve serbë”, përditësuar më 21 korrik 2026. Artikulli përmban përgjigjen e BE-së, sipas së cilës vendimet duket se nuk përputhen me ligjin, procedurën e rregullt dhe sundimin e ligjit.
https://www.evropaelire.org/a/haxhiu-lirimi-i-prokuroreve-serbe-nga-detyra/33808849.html
Kuvendi i Republikës së Kosovës, “Ligji nr. 08/L-249 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 06/L-056 për Këshillin Prokurorial të Kosovës”, Gazeta Zyrtare nr. 1, 21 maj 2025. Ligji ndryshoi përbërjen dhe funksionimin e KPK-së, por nuk e ndryshoi nenin 26 për lirimin e prokurorëve.
Misioni i OSBE-së në Kosovë, “Resignation of Kosovo Serb judges and prosecutors a setback for integration and rule of law in Mitrovicë/Mitrovica”, 9 shkurt 2024. Raporti evidenton dorëheqjen e 10 prokurorëve, 20 gjyqtarëve dhe 132 punonjësve administrativë, si dhe rënien e efikasitetit të gjykatës dhe prokurorisë.
https://omik.osce.org/mission-in-kosovo/562545
Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm, “Serbia and Kosovo agree final steps for implementation of justice agreement in meeting of EU-facilitated Dialogue”, 1 shtator 2017. Dokumenti përcakton hapat për zbatimin e integrimit të personelit gjyqësor serb në sistemin juridik të Kosovës.
https://www.eeas.europa.eu/node/31573_en
Kuvendi i Republikës së Kosovës, “Kushtetuta e Republikës së Kosovës”, veçanërisht nenet 109 dhe 110. Kushtetuta kërkon që Prokurori i Shtetit dhe sistemi prokurorial ta pasqyrojnë përbërjen shumetnike të Kosovës.
https://gzk.rks-gov.net/ActDocumentDetail.aspx?ActID=3702